วิกฤตตะวันออกกลาง เขย่าซัพพลายปุ๋ยโลก ไทยเจอแรงกระแทกเต็ม ๆ ต้นทุนพุ่งเร็วกว่าราคาผลผลิต พืชหลัก “ข้าว ข้าวโพด ปาล์มน้ำมัน” เสี่ยงจ่อขาดทุนสะสม เร่งรัฐกระจายแหล่งนำเข้า-ตั้งคลังสำรอง กระทรวงเกษตรฯ แนะรัฐเร่งอุ้ม 3-6 เดือน แจกคูปองส่วนลด -สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ วิเคราะห์ดิน ลดใช้ปุ๋ยเคมี 30% KEY
ความตึงเครียดในตะวันออกกลางอาจส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจไทยและภาคเกษตรผ่านช่องทางสำคัญ ได้แก่ ต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น เงินเฟ้อด้านอาหาร และต้นทุนการส่งออกที่สูงขึ้น โดยราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้น ส่งผลทำให้ต้นทุนปัจจัยการผลิตของภาคเกษตร เช่น ปุ๋ยเคมี น้ำมันดีเซล และค่าขนส่ง ปรับตัวสูงขึ้นยกแผง ขณะที่ราคาผลผลิตปรับตัวได้ช้ากว่า
ขณะเดียวกัน ต้นทุนการผลิตที่เพิ่มขึ้น จะส่งผ่านไปยังราคาสินค้าอาหาร ทำให้เงินเฟ้อด้านอาหาร และค่าครองชีพของประชาชนเพิ่มขึ้น นอกจากนี้ ความไม่แน่นอนของสถานการณ์ยังทำให้ค่าระวางเรือและเบี้ยประกันภัยการเดินเรือเพิ่มขึ้น ส่งผลให้ต้นทุนการส่งออกสินค้าเกษตรของไทยสูงขึ้นและกระทบต่อความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก
ทั้งนี้ภูมิภาคตะวันออกกลาง เป็นแหล่งส่งออกปุ๋ยไนโตรเจนมากกว่าร้อยละ 25 ของโลก หากเกิดความขัดแย้งหรือการหยุดชะงักของเส้นทางขนส่ง ราคาปุ๋ยและต้นทุนการเกษตรทั่วโลกมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น โดยประเทศไทยนำเข้าปุ๋ยเคมีมากกว่าร้อยละ 90 ของการใช้ทั้งหมด มูลค่า 90,087 ล้านบาท ในปี 2567 โดยพึ่งพาการนำเข้าจากจีน ซาอุดีอาระเบีย รัสเซีย และโอมาน ทำให้ภาคเกษตรไทยมีความเสี่ยงต่อความผันผวนของราคาปุ๋ยโลก
แหล่งข่าวจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยกับ ฐานเศรษฐกิจ ถึง ผลกระทบต่อราคาปุ๋ยแบ่งเป็น 3 ระยะ 3-12 เดือน ได้แก่ ระยะสั้น ตลาดปรับราคาล่วงหน้าทันทีจากความกังวลด้านอุปทาน แม้ปุ๋ยยังไม่ขาดแคลน แต่ผู้ค้าและเกษตรกรจะเร่งซื้อสำรองไว้ ทำให้ราคาปุ๋ยในประเทศปรับตัวสูงขึ้น ร้อยละ 5 15 ระยะกลาง อุปทานปุ๋ยจะลดลง ต้นทุนโลจิสติกส์สูงขึ้น จะส่งผลให้ราคาปุ๋ยเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง และระยะยาว ตลาดปุ๋ยโลกจะไม่กลับสู่โครงสร้างเดิม คาดราคาปุ๋ยในระยะยาวจะทรงตัวสูงกว่าก่อนวิกฤต ประมาณร้อยละ 20 40 นำไปสู่โครงสร้างต้นทุนภาคเกษตรที่สูงขึ้นอย่างถาวร
โดยเฉพาะพืชเศรษฐกิจหลักของไทยโดยเฉพาะกลุ่มที่พึ่งพาปุ๋ยสูง ได้แก่ 1. ข้าว ต้นทุนค่าปุ๋ยนาปีอาจพุ่งจาก 728 บาท เป็น 1,310 1,674 บาท/ไร่ ขณะที่นาปรังอาจแตะ 2,345 บาท/ไร่ กระทบความสามารถแข่งขันในตลาดโลก 2.ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ต้นทุนปุ๋ยอาจเพิ่มเป็น 2,033 2,598 บาท/ไร่ ส่งผ่านไปยังอุตสาหกรรมอาหารสัตว์ ดันราคาเนื้อสัตว์สูงขึ้น เกิดภาวะเงินเฟ้อจากฝั่งอุปทาน 3. ปาล์มน้ำมัน เปราะบางที่สุด ค่าปุ๋ยอาจพุ่งจาก 2,991 บาท เป็น 5,385 6,881 บาท/ไร่ เสี่ยงขาดทุนสะสม
4.มันสำปะหลัง เสี่ยงผลผลิตลด หากเกษตรกรลดการใช้ปุ๋ย กระทบอุตสาหกรรมแป้งและเอทานอล และยางพารา แม้สัดส่วนใช้ปุ๋ยต่ำ แต่ต้นทุนรวมสูงอยู่แล้ว ทำให้กำไรถูกบีบในภาวะราคาผันผวน ทั้งนี้ กลุ่มที่น่ากังวลสูงสุด ได้แก่ ปาล์มน้ำมัน ข้าวนาปรัง และข้าวโพด ขณะที่ข้าว เป็นพืชที่กระทบต่อความมั่นคงทางอาหารโดยตรง
ปุ๋ยคาร์บอนต่ำ – CBAM เปลี่ยนเกมเกษตรโลก จี้ไทยปรับตัวชิงได้เปรียบ 14 ม.ค. 2569 | 22:00 น. “รพีภัทร์” เปิดสูตรลับดิน-ปุ๋ย พลิกเกษตรกรสู่กำไรพุ่งทั่วประเทศ 28 ม.ค. 2569 | 21:30 น. ศึกแย่งปุ๋ยเดือด! เอเย่นต์-เกษตรกร แห่ตุน ตลาดในประเทศ 9 หมื่นล้านป่วน ผวาราคาพุ่งไม่หยุด 12 มี.ค. 2569 | 21:39 น. กรมการข้าว โชว์ นวัตกรรม Rotary Mulcher เปลี่ยนตอซัง 42 ล้านตัน เป็นปุ๋ย เพิ่มรายได้ 29 มี.ค. 2569 | 06:44 น. ส่องประวัติ 3 รัฐมนตรีเกษตรฯ ป้ายแดง สุริยะ สวมบทบาทใหม่ นำทัพโชว์ฝีมือ 31 มี.ค. 2569 | 03:23 น. แหล่งข่าวกล่าวอีกว่า แนวทางที่กระทรวงฯจะเสนอในการรับมือรัฐควรออกมาตรการอุดหนุนที่ส่งตรงถึงเกษตรกรรายย่อย เช่น คูปองส่วนลดค่าปุ๋ย หรือสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ เพื่อบรรเทาผลกระทบจากราคาปุ๋ยที่ปรับสูงขึ้น และลดความเสี่ยงที่เกษตรกรจะลดการใส่ปุ๋ยจนกระทบผลผลิต รวมถึงกระจายแหล่งนำเข้าและทำสัญญาระยะยาว เร่งเจรจาสัญญาซื้อขายระยะยาวกับประเทศผู้ผลิตหลัก เช่น รัสเซีย แคนาดา และประเทศในอาเซียน เพื่อลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาตะวันออกกลางเพียงแหล่งเดียว และช่วยให้ได้ราคาที่มีเสถียรภาพมากขึ้น
อีกด้านคือจัดตั้งคลังสำรองปุ๋ย หากมีคลังสำรองปุ๋ย จะสามารถระบายปุ๋ยออกในช่วงราคาสูงเพื่อรักษาเสถียรภาพตลาด ลดการเก็งกำไร และสร้างความมั่นใจด้านอุปทาน ควบคู่เกษตรกรใช้ปุ๋ยอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ลดการใช้ปุ๋ยเคมีลงประมาณ 20 30% โดยอาศัยการวิเคราะห์ดินและใส่ปุ๋ยตามความต้องการจริงของพืช แทนการใส่ตามความเคยชิน ซึ่งช่วยลดต้นทุนโดยไม่กระทบผลผลิตมากนัก
หน้า 13 หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ ฉบับที่ 4,188 วันที่ 2 - 4 เมษายน พ.ศ. 2569
อรอุมา ศรีสมัย ผู้สื่อข่าวมากประสบการณ์กว่า 29 ปี เชี่ยวชาญการรายงานและตรวจสอบนโยบายด้านการเกษตร โดยติดตาม วิเคราะห์ และเปิดประเด็นเชิงลึกเกี่ยวกับนโยบายภาครัฐที่ส่งผลต่อเกษตรกรและโครงสร้างภาคการเกษตรของประเทศ ผลงานโดดเด่นได้รับ **รางวัลอิศรา อมัตกุล ประจำปี 2556 รางวัลยอดเยี่ยม** จากผลงานข่าวสืบสวน เปิดโปงขบวนการทุจริตข้าวถุง 2.5 ล้านตัน ซึ่งสะท้อนบทบาทสื่อมวลชนในการตรวจสอบอำนาจและปกป้องประโยชน์สาธารณะอย่างเข้มแข็ง
แหล่งข่าว: Thansettakij
